7 februari: de vriendenmiddag van Tent of Nations Nederland, de stichting die de educatieve boerderij van de Palestijns-christelijke familie Nassar op de Westelijke Jordaanoever ondersteunt. Er is veel belangstelling voor de middag; met 350 deelnemers is de Grote Kerk in Driebergen afgeladen vol. Er zijn veel mensen uit de PKN en ook een groep doopsgezinden.
Daoud Nassar is tijdens deze vriendenmiddag eregast. Het is een wonder dat hij kon komen. Iedere keer als hij zijn erf verlaat, is er angst niet meer te kunnen terugkeren vanwege inname van de boerderij, of omdat nieuwe wegen zijn aangelegd waardoor hij zijn erf niet meer kan bereiken. De Israëlische wegen mogen niet worden betreden door Palestijnen en de aanleg ervan is een strategie om de Palestijnse landerijen steeds verder op te splitsen. Palestijnen die een voet op door Israël aangelegde wegen zetten, zijn hun leven niet zeker. Er waren er die zonder pardon werden doodgeschoten. Zo dienen de wegen de onteigening van het Palestijnse land.
Iedere keer als hij zijn erf verlaat, is er de angst dat hij niet meer terug kan keren.
Hoewel zijn dagelijkse leven getekend wordt door grote moeilijkheden vanwege de Israëlische bezetting en overheersing, valt op hoe kalm en vriendelijk Daoud spreekt over wat hij doormaakt. Het is allang niet meer mogelijk om rond te komen van de boerderij. In plaats daarvan bouwt hij vanuit zijn huis aan een gemeenschap voor vrede en gerechtigheid.
Door een permanente stroom buitenlandse vrijwilligers te laten logeren, probeert Tent of Nations de inname van zijn erf te voorkomen. Tot nu toe met succes. De toekijkende buitenlandse aanwezigheid heeft de kolonisten er tot nog toe van weerhouden om het land van de familie Nassar in te nemen – al hebben ze de directe buren inmiddels wél verdreven, en komen ze bij de familie regelmatig intimiderend het erf op.
“Hoe houdt u het vol?”, vraag ik, als we gelegenheid krijgen met Daoud in gesprek te gaan. “Hoe houdt u het vol om niet uit haat te leven, wanneer de kinderen dagenlang niet naar school kunnen vanwege een Israëlische wegblokkade, of wanneer de Israëlische straaljagers intimiderend laag over uw erf vliegen? Heeft u bepaalde gewoonten, misschien bepaalde rituelen, die u helpen om de haat niet toch onder uw huid te laten kruipen?”
Daoud glimlacht als hij zegt: “Bomen planten. Daar kan een heleboel woede mee worden weggewerkt. Die haat… Toen de kolonisten in 2014 alle bomen in de vallei hadden verwoest, toen was het moeilijk. Want die bomen waren onschuldig. Ze hebben niets misdaan. Ze stonden er al generaties lang. Het was een misdaad, tegen die bomen. Ik nam steeds weer nieuwe groepen journalisten mee naar die plek en vertelde steeds weer dat verhaal. De woede kerfde steeds dieper naar binnen. Dus wat doe je dan. Je moet dan in actie komen. We hebben toen besloten het land om te ploegen en opnieuw te beplanten.
Weet je, er zitten een hoop stenen in de grond. Bomen planten is daarom zwaar werk. Daar kun je veel woede en haat mee wegwerken. En je moet ervoor zorgen, ze met zorg water geven, zodat ze goed wortel schieten, de wortels diep die grond in groeien. In het begin zie je nauwelijks resultaat. Je doet het eerst vanuit hoop, een geloof dat ze groen worden, uiteindelijk op een dag.”
“Mooi beeld ook, van dat om-ploegen”, zeg ik.
“Ja”, zegt Daoud. “Ploegen is de grond openen, zodat het de regen kan opnemen, die nodig is voor groei. Anders spoelt de regen weg. Haat wegwerken is ook ploegen. Jezelf weer open maken. Beginnen, in actie komen, telkens opnieuw.”
Tekst en beeld: Iris Speckmann
