Oktober 2025 vond in woonzorgcentrum De Kiekendief, in Almere, een herfstviering plaats met een doopsgezind randje. Het thema van de viering was ‘Oogsten en (uit)delen’. Bij iedere seizoensviering in de Kiekendief proberen we een kleine verrassing in te bouwen. Dit keer waren dat allerhande koekjes voor deelnemers aan de viering en voor mensen in de koffieruimte van het huis.
De koekjes waren gebakken door ‘The Mennonite Backery’, vijf vrijwilligsters van de Doopsgezinde Gemeente Almere. Zij bakten de koekjes van het oergraan Turkey Red Wheat. Het verhaal van dit graan werd tijdens de viering gebruikt om te illustreren hoe iets dat sterk en goed is, generaties langs kan meegaan. Tenminste, zolang het zich weet aan te passen aan de omstandigheden, en je niet alles (zelf) opmaakt natuurlijk. Door de koekjes konden mensen nu letterlijk proeven van dit bijzondere verhaal.
In 1496 werd Menno Simons geboren in Witmarsum, Friesland. Menno wordt beschouwd als een van de grondleggers van de Doopsgezinde geloofsgemeenschap. Wereldwijd heten doopsgezinden mennonieten. Vanwege hun geloofsovertuiging moesten de menisten telkens opnieuw een veilig heenkomen zoeken. Zo trokken ze eerst naar verschillende plekken in Europa (Polen/Pruisen, Rusland/huidige Oekraïne) en later ook overzee (Verenigde Staten, Canada, Centraal Azië, Paraquay). Het graan uit
Witmarsum smokkelden ze mee, van plek naar plek, o.a. in de zomen van hun kleding. Telkens opnieuw werd het graan door veredeling aangepast aan de lokale omstandigheden. Op een gegeven moment werd het graan in Ohio (VS) min of meer herontdekt door een supermarktketen die brood van dit graan in het assortiment opnam.
Begin deze eeuw hoorde een doopsgezinde boer in Witmarsum over het succes van dit brood en het graan in Ohio. Hij vroeg aan zijn geloofsgenoten in Ohio of hij wat van hun graan mocht hebben om te gaan verbouwen. Zo keerde het graan in 2018, na ruim 500 jaar, terug in Friesland.
Het sterke en hoge winterharde graan beweegt mee met de wind en richt zich telkens opnieuw op nadat het door het weer is platgeslagen. Het buigt dus, maar knapt niet. Een mooi voorbeeld van overleven door een combinatie van aanpassen en vasthouden. Het graan heeft een hoger eiwitgehalte dan regulier graan. Baksels van dit graan zijn daarom naast smaakvol ook bijzonder voedzaam.
Dat het graan smaakvol is werd na de viering bevestigd door menigeen die van de koekjes had geproefd. Ook de oogst tijdens de viering bleek de moeite waard. We vroegen naar de oerkracht van de mens, en naar wat deelnemers aan de viering hoopten door te geven aan wie er na ons komen. Voorspoed, verdraagzaamheid en vrede werden in allerlei variaties genoemd. Hoe prachtig zou het zijn als die krachten generaties lang mogen doorgaan!
Marjan Kip, Geestelijk verzorger wooncentrum de Kiekendief
